Bilişim Notları - Toplum için bilgi, Bilgi için teknoloji

Güncel Teknoloji Haberleri

Backup Nedir

Backup nedir?

Bu yazımızda backup nedir ve en çok kullanılan backup tiplerinden bahsedeceğim.

Backup nedir

Backup nedir

Backup ingilizce bir kelime olup türkçe anlamı yedek veya yedekleme anlamına geliyor. IT’nin her alanında yedekleme en fazla önem taşıyan alanlardan biridir, son kullanıcı için bile resimlerini, dökümanlarını, ya da müzik veya filmlerini yedeklemek bazen hayati önem taşır. Önemli olan verilerin mutlaka bir yerlere yedeğinin alınması oldukça önemli bir konu.

Biz sistemci olarak yedek almanın önemini şu şekilde açıklayabilirim, Bir exchange sunucunuz, ERP sisteminin koştuğu sql veritabanlarınızın yer aldığı sql sunucunuz veya bir file serverınız olabilir. Eğer doğru bir yedekleme stratejisi geliştirmezseniz bu sizin başınıza ciddi sorunlar açabilir. (işten atılma, verinin önem derecesine göre şirket tarafından size dava açılması v.b) O yüzden başınıza gelmesini beklemeden şirketiniz için en doğru backup çözümünü tasarlıyor olmanız gerekir.

Backup tipleri nelerdir.

Birçok backup programı (Symantec,Veeam,Acronis,Cobain) olmasına karşı her plaformun kullandığı belirli backup tipleri vardır. Bunları sıralayacak olursak.

Full Backup: Bu backup tipi ister sanal sunucu veya işletim sistemi olabilir, ister Exchange sunucunuz veya sadece büyük boyutlu tek bir klasör olabilir. Full backup, yedeğini alacağınız şeyin tamamını yedeklemeniz anlamına geliyor

Diffrential Backup: Diffrential ve incremental birbirleri ile çok karıştırılan iki yedekleme tipidir, en basit şekilde açıklayacak olursam, diffrential backupta yedeğini alacağınız şeyin 1 full backup’ı alınır ardından her bir diffrential backup çalıştığında full backup üzerinde ne değişiklikler yapıldıysa bu backup tipi o değişiklikleri kopyalarak yeni bir klasöre yedeklemesini yapar.

Incremental Backup: Incremental backupta ise bir Full backup alındıktan sonra çalışan her bir incremental processi bir önceki incremental backupa bakarak sadece önceki incremental backup üzerinde değişen dosyaların yedeklemesini yapar, peki bu bize ne kazandırır ciddi oranda zaman ve yer olanağı sağladığı için bazı sistemlerde tercih edilebilir.

Mirror Backup: Aldığınız bir backup’ın aynısının başka bir yere daha alınması anlamına geliyor, yedek aldığımız şeyin aynalaması diyebiliriz.

Cloud Backup: Günümüzde oldukça revaçta olan bu backuplama stratejisi vendorların sağlamlığı nedeniyle tercih edilir, dosyalarınızı bulut üzerinde oldukça sağlam altyapıya sahip, Microsoft, Google gibi devasa datacenterları ve farmları olan sunuculara yedekleyebilirsiniz.

Backuplar Nereye alınmalı?

Backuplarınızı aynı disk içerisine almamanızı tavsiye ediyorum, alman zorunda kalırsanız farklı bir disk partitionunda olmasına dikkat etmeliyiz.

Aldığımız backupları network üzerinden bir başka bilgisayara, External drive üzerine Nas (Network Area Storage) cihazına veya Cloud storage kullanarak buluta yedekleyebiliriz.

Peki en doğru yedekl

eme stratejisi nasıl olmalı?

Öncelikle aldığımız yedeği geri dönerken mutlak olarak çalışacağından emin olamayız, bu yüzden yedekleme yapacağımız alanı iyi hesaplamalı bu bir storage server, hp onestore veya Nas cihazı olabilir. Yer durumumuza göre belirli aralıklarla farklı full backuplar ve bunların üzerinde incremental veya diffrential backuplar almalıyız.

 

Cobain Backup Nasıl Kullanılır

 

Bu makalemizde Cobain Backup ayarlarına detaylı olarak bakacağız.

Bir önceki makalemizde Cobain Backup kurulumunu yapmıştık, belirli parametreler vermenin dışında next next diyerek kurulan bir program. Yazıya aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Cobain Backup Yedekleme

 

Bu makalemizde ise Cobain backup üzerinde bir backup task oluşturup ayarlarına detaylı olarak bakacağız, vakit kaybetmeden başlayalım.

Programı kurduktan sonra ilk olarak isterseniz arayüzdeki artı işaretinden isterseniz Task> New task diyerek yeni bir backup oluşturacağız.

Backup_test adında bir backup taski oluşturuyorum, öncelikle hangi tür backup alacağımızı belirlememiz gerekiyor

1- Full backup diskinizde yeterince yer varsa veya alacağınız data boyutu çok yüksek değilse en güvenilir backup stratejisi türüdür, her bir çalışma anında dosyalarınızın tamamını yedekler

2- Diffrential backup Full backup ardından her seferinde değişen datayı yedekler

3- Incremental backup Full backup sonrasında her seferinde değişen datayı yedekler, sonraki gün ise değişen datanın değişenini yedekler, en az yer kullanan ve en kısa süren backup stratejisi budur.

4- Dummy backup Bu opsiyon ise kritik dosyaların yedeğini almak istediğinizde ne olacağını görmeniz için konulmuş, yedek alıyormuş gibi yapan bir opsiyon ben hiç kullanma gereği duymadım.

Şimdi ise sırada hangi dosyaların yedeğini alacağımız ve onları nereye yedekleyeceğimizin ayarlarını yapacağımız yer var.

Source kısmından hangi dosyaları veya dizini yedekleyeceğimizi seçiyoruz, istersek bir dosya istersek bir veya daha fazla klasör veya bir ftp adresi belirtebiliriz.

Destination kısmında ise yedeğini aldığımız dosyaları nereye taşıyacağımızı belirtiyoruz, bu bilgisayarın içerisindeki bir disk olabilir, harici olarak taktığımız bir external disk olabilir, network üzerinde paylaşım verdiğimiz başka bir bilgisayar klasörü, NAS cihazı veya ftp adresimiz olabilir seçeneğimiz çok, istersek yedeğini aldığımız tek bir dosyayı hem bilgisayarın kendi içine hem network üzerinde bir yere de gönderebiliriz yani birden fazla source veya destination yolu belirleyebiliriz

Schedule kısmında backupları hangi aralıklarla alacağımızı belirtiyoruz, istersek tek bir defaya mahsus, veya günlük, haftalık,aylık gibi backuplar alabiliriz. aynı gün içerisinde birden fazla backup almamız da mümkün. Ben haftaiçi backup almayı yeterli bulduğum için hafta içi her gece 23:50 de backup schedule çalışsın diye bir ayar verdim.

 

Artık bundan sonraki bölümlerde Cobain backup’ın neden bu kadar tercih edildiğini anlayacağımız kısma geliyoruz, programın çok güzel özellikleri var bunları göreceğiz.

Dynamics kısmında

Priority aracılığı ile backup taskin öncelik değerini belirleyebiliyoruz, yani diğer backuplarla çakışırsa hangi backup görevi öncelikli ve değerli olsun bunu belirleyebiliyoruz.

Full copies to keep  ile belirlediğimiz sayıdaki backup öncesindeki backup datalarını otomatik olarak sildirebiliriz, Örneğin 10 adet full backup bizim için yeterliyse bu alana 10 yazdığımızda her 10’uncu backupta bir önceki silinecek, böylece yer tasarrufu sağlayabileceğiz. Hatta istersek şu kadar full backup tutulsun ayrıca üzerine şu kadar da Incremental/Differential backup alınsın da diyebiliyoruz

 

Archive  kısmında ise dosyaların compression yani sıkıştırma tiplerini belirleyebiliriz, sıkıştırma tipine göre yedeği alınan yerde dosyanın boyutu küçülür tabi bu aynı zamanda restore işlemi sırasında daha uzun bir decompress olacağı anlamına geliyor. Ayrıca encryption belirleyerek yedeğini aldığınız dosyaları şifreleyebilirsiniz.

Filter  harika bir özellik bu kısımda  backup alacağınız dosyalara veya almayacağınız dosyalara da filtreler uygulayabilirsiniz, örneğin şu kadar boyutu olan dosyayı veya klasörü alma, yedeğini alacağınız dosyanın içinde mp3,mp4 gibi uzantılar varsa bunları alma, veya klasör içerisindeki şu klasörü hariç tut gibi detaylar verebiliyorsunuz. Bunu nerede kullanıyoruz Örneğin büyük boyutlu bir dosyanın yedeğini alacaksınız ama içerisindeki bir klasörün yedeğini almanız gerekmiyor, Exlude kısmından yedeğini almayacağınız klasörü seçip onun alınmamasını sağlayabilirsiniz.

Events bölümüde yine Cobain backup programını bu kadar tercih ettiren bir özellik, Bu kısımda isterseniz backup almadan önce bir batch çalıştırabilir, bir programın çalışmasını sağlayabilir veya bir servisi durdurabilirsiniz. Post backup events da ise backup alındıktan sonra çalışmasını istediğiniz betik, program veya servisleri çalıştırabilirsiniz.

Bu kısım önemli biraz üzerinde durmak istiyorum, Örneğin sql üzerinde koşturan bir ERP sisteminiz var ve bu sistemin yedeklerini almadan önce sql servislerini durdurmanız gerekiyor, işte bu özellik tam olarak burada devreye giriyor.

Pre-backup events ile sql servisini bulup stop’u seçiyorsunuz.

Post-backup-events tarafında ise sql servisini bulup start diyorsunuz.

 

Advanced seçeneği ile var ise esktra parametreler belirleyebiliriz, istersek farklı bir kullanıcı ile programı çalıştırmak, yedeğini aldığımız klasörün bir kopyasını daha oluşturmak, boş olan klasörlerin silinmesini istemek gibi parametreleri bu alanda verebiliriz.

Tüm ayarlarımızı yaptıktan sonra Run selected task veya Run all task diyerek sadece seçtiğimiz veya tüm backup tasklerimizi çalıştırır ve ilk yedeğimizi alabiliriz, programın sağ arayüzünde backup processi görebilir bir hata ile karşılaşırsak detayını bu alanda görebiliriz, bizim örneğimizde hiç bir hata ile karşılaşmadan backup düzgün bir şekilde alındı.

Cobain Backup Yedekleme

Cobain backup kurulumu bu makalede Cobain backup kurumunu anlatacağım bir sonrakinde ise backup programını üzerinden backup almayı detaylarıyla anlatacağım.

Cobain backup cobainsoft’un ücretsiz ve oldukça başarılı bir yedekleme programıdır, Exchange server veya Microsoft SQL gibi spesifik programların restore işlemlerini yapmayacaksanız ya da ESX veya Hyper-V gibi sanallaştırma diskleri yedekleri almayacaksanız. Mevcut dosyalarınızın yedeklerini bilgisayara, Nas sunucusuna veya ftp ye atmak istiyorsanız ihtiyacınızı ücretsiz ve profosyonel bir şekilde karşılayacak harika bir yazılım.

Sistem gereksinimleri ise oldukça düşük intel Pentium işlemci ve 128 mb üzeri bir ram’e sahipseniz windows 2000, 2003, Vista, Windows 7 veya üzeri bir işletim sisteminiz varsa Cobain backup kullanmak için herşeye sahipsiniz demektir.

Cobain backup ile dosyalarınızın full, incremental, differential veya Dummy backup alabilirsiniz. Şimdi kurulum ve ayarlar kısmına geçelim.

http://www.cobiansoft.com/cobianbackup.htm sitesinden backup programını indirebilirsiniz.

 

Programın kurulumuna geçelim, tipik windows installation dosyasıdır next next diyerek kuruyoruz, bir kaç parametreyi bilerek kurulum yapmakta fayda var.

 

Programın kurulum arayüzü karşımıza geldi Next diyerek devam ediyoruz.

 

Şartları okuduktan sonra kabul ettiğimizi belirten checki işaretledikten sonra devam ediyoruz

Programın nereye kurulacağını belirliyoruz, Defaultta kalabilir diğer üç seçenek ise

  1. Masaüstünde programın bir kısayolunu oluşturacağını söylüyor, evet oluştursun
  2. Kurulum sırasında bir script dosyası oluşturur bunu isterseniz daha sonra kullanacağınız otomatik kurulum için kullanabilirsiniz. Bu seçeneğe ben gerek duymuyorum
  3. Volume shadow copy requester kurmasına izin veriyorum, aslında ihtiyacım yok fakat defaultta öyle geldiği için bıraktım. Bu seçenek kopyalamadan önce volume shadow’unu alır ve aldığı shadow üzerinden kopyalama işlemini başlatır, bu sayede daha hızlı backup alınırken processlerinizin durmasına gerek kalmaz.

Cobain backup kurulumunu servis veya application olarak çalıştırabilirsiniz, eğer çok eski bir sisteminiz yoksa Windows 2000 veya xp gibi ben application olarak çalıştırmanızı tavsiye ediyorum, Network üzerinden bir yere backuplama yaptığınızda daha az problem ile karşılaşmanıza olanak sağlar. Zaten isterseniz program kurulumundan sonra arayüzden Tools>Options bölümünden servis olarak çalışmasını da sağlayabilirsiniz.

Kurulum dosyalarını disk üzerine yazmaya ve ilgili registry kayıtlarına atmaya hazırız, kurulumdan sırasında bir hata alırsanız log dosyasına bakabilirsiniz.

 

Başarılı bir şekilde cobain backup kuruldu, Yazının sonundaki linkte Cobain Backup ayarlarını göstereceğim makaleye devam edebilirsiniz

 

Cobain Backup Nasıl Kullanılır

Fortigate Lisans Yenileme

Fortigate ürünlerini satın aldığınızda güncelleme ve destek için her yıl lisans yenilemesi yapmanız gerekmektedir. Lisans yenilemesini nasıl yapacağınızı adım adım bu makalede anlatacağım.

Yenilememizi firewall üzerinden değil, fortinet sitesi üzerinden yapıyoruz

Öncelikle Mevcut firewal üzerindeki lisans tarihini License Information alanından kontrol ediyoruz.

Sonrasında support.fortinet.com sitesine kullanıcı adı ve şifremizle giriş yapıyoruz.

Asset kısmından Manage/View Products diyoruz ve lisans yenilemesi yapacağımız ürünü seçiyoruz.

Soldaki menüden Renew Contract diyerek ilerliyoruz.

Açılan menüden güncel lisans keyimizi Contract Number alanına girerek Renew diyoruz,  bir kaç saat içerisinde License Infirmation kısmını kontrol ettiğimizde lisans tarihinin güncellendiğini görebiliriz.

 

Daha az elektrik tüketmek için işyerinde neler yapılabilir

Elektrik tüketimi doğanın kirlenmesi açısından oldukça etkili bir kaynak biz IT personelleri bu konuda neler yapabiliriz?

Bir sürü şey aşağıdaki maili kendi şirketimde bilgilendirme maili olarak attım, bu konuda kullanıcıları ve kendimizi bilinçlendirmemiz önemli diye düşünüyorum.

green it

Bu bilgilendirme daha çok, elektrik tüketimi üzerine olacak yalnız benim sizden kişisel ricam mümkün olduğunca  otomobillerimiz yerine toplu taşıma ile seyehat edelim. İstanbul’da her yere toplu taşıma ile ulaşım sağlanabiliyor hem vakit tasarrufu hem de cebinizden tasarruf sağlamak bu vesile ile  trafik işkencesine daha az maruz kalmak mümkün.  Bir litre benzin yaklaşık olarak 2.5 kg co2 emisyonu içeriyor. Yani ortalama her 10-12 km mesafede doğaya 2.5 kg karbondioksit bırakıyoruz bunu hergün trafiğe çıkan onbinlerce araç için düşündüğünüzde korkunç tabloyu gözünüzün önüne getirebiliyor musunuz, sağlımıza olan etkilerinden bahsetmeye gerek bile yok.

 

Arabalardan sonra doğaya karbondioksit salan ikinci büyük kaynak elektrik. ülkemizde elektrik enerjisi ihtiyacı, termik santraller, Hidroelektrik santraller (HES) ve yapılması planlanan Nükleer santraller ile karşılanıyor.

 

Termik Santraller; doğalgaz, kömür,petrol gibi katı fosilleri kullanarak elektrik üretir, yani hem doğaya zehir salıyoruz hem de madenlerimizi tüketiyor.

 

Hidroelektrik Santraller (HES); Akarsulardan, barajlardan akan suyun gücünün dinamo yardımıyla elektrik enerjisine çevrilmesi ile oluşuyor.

 

Nükleer santraller; Çernobil felaketini hepimiz biliyoruz, doğabilecek felaketin boyutunu düşünmek bile korkutucu, 2-3 jenerasyon sonrasında bile Ukrayna’nın o bölgesinde yaşamış olan insanların doğarken sırtından kol çıkıyor…

 

Yani az elektrik tüketmek hepimizin yaşadığımız dünyaya karşı sorumluluğu, Biz şirket olarak nasıl daha az elektrik tüketebiliriz bunu üç başlıkta ele aldım daha az elektrik kullanarak faturamızın daha az geleceğini yani kazanırken kazanacağımızı da unutmayalım.

 

 

1- Klima, Elektrik Prizi gibi cihazlar;

 

Gün içinde ihtiyaç duymuyorsak klima çalıştırmayalım, akşam çıkarken klima ve fankolinlerin kapalı olduğundan emin olup şirketten çıkalım. Çıkarken tüm lambalarımızın kapalı olduğundan emin olalım. Prizlerimiz anahtarlıysa anahtarını off duruma getirelim, değilse elektrik prizimizden bilgisayar,telefon gibi ekipmanlarımızın fişlerini çıkartıp öyle şirketten ayrılalım.

 

 

2- Bilgisayar,monitor,printer;

 

Printerlarımız her 10 dakikada bir enerji tasarrufu moduna geçerek çalışıyor (bu süreyi ben belirledim), printerlar içerisindeki fırının ısınması ile çalışan ve çok ciddi oranda elektrik tüketen cihazlardır. Printerda yazdırdığımız kağıtların ağaçlar kesilerek elde edildiğini biliyoruz o yüzden şart değilse döküman yazdırmayalım. Bu opsiyonel bir öneri olacak acele print etmemiz gereken birşey yoksa belki tüm dökümanlarımızı akşam 17:30 dan sonra yazdırabiliriz.

 

Akşam çıkarken bilgisayarımızı shut down edebiliriz, sabah gelirken yeniden açarsak bu bilgisayarın daha stabil çalışmasını sağlar. Eğer 15-20 dakikalığına masamızdan ayrılacaksak kapağını kapatarak stand-by durumuna geçmesini sağlayalım geldiğimizde kapağı açarak kaldığımız yerden devam edebiliriz.

 

Monitörler; Akşam çıkarken prizlerimizi kapatırsak monitörlerimiz de enerji tüketmeyecektir, bir kaç saat için yerimizden ayrılıyorsak monitörlerimizi kapatma tuşundan kapayabiliriz.

 

 

3- Akıllı telefonlar;

Akıllı telefonlarımızı daha az şarj ederek elektrik tüketimini minimum seviyede tutabilir ve bazı küçük dokunuşlarla bataryalarımızın daha uzun süre dolu kalmasını sağlayabiliriz.

 

Şirket içerisinde “data” modunu devre dışı bırakıp sadece wireless bağlantı sağlayabiliriz, data kullandığımız zamanlarda 4.5 yerine 3G kullanırsak bu bataryamızın daha uzun süre gitmesini sağlar. Ekran parlaklığını maksimum seviyelerde kullanmamız gerekmiyorsa düşürebiliriz.  Gece uyurken acil ihtiyaç duyulabileceğimiz zamanlarda değilsek, uçak moduna alabilir bunun üzerine telefonumuzda böyle bir özellik varsa ultra düşük batarya tüketimi  modunu aktif edebiliriz, bu sayede sabah kalktığınızda sadece %1 veya 2 oranında şarjınızın tükendiğini göreceksiniz.

Google doğayı kirletiyor

Yaptığınız her bir Google aramasının doğamızı kirlettiğini biliyor muydunuz ?

 

green it

 
Bilişim ve elektronik dünyası atmosferimize tüm havayollarının toplamı kadar sera gazına neden oluyor. Bu toplam karbondioksit emisyon oranının %2 si.

Yaptığınız her bir google araması 3 ile 7 gr karbondioksite neden olurken, url kullanarak (www.facebook.com) girdiğiniz bir web sitesi %02 gram karbondiyoksit salıyor. Bu yüzden adresini bildiğimiz web sitelerini google kullanarak değil tam url adresi girerek ulaşalım bu sayede doğamızı koruyamıyor olsak da nacizane oranda daha az kirlenmesini sağlayabiliriz.
Peki bu nasıl oluyor? Ne oluyorda bizim bilgisayar başından yaptığımız bir arama doğamızı kirletmemize neden oluyor. Süreç kabaca şöyle işliyor;

Araba egzozu gibi, elektrik de, üretimi için karbondioksit salınımı yapan bir mekanizmaya sahip. Google üzerinde bir arama yaptığımızda bu veri, elektrik devresi vasıtasıyla belki Oklahama belki Lowa veya en iyi ihtimalle Türkiye’deki bir kullanıcı için Finlandiya’daki Google data centerlarına ulaşıyor.

Google arama sonucunun bize daha kısa sürede ulaşması için sunucular kendi arasında load balancing yapıyor yani sunucularda bize bu verinin gelmesi sırasında birbirleriyle konuşarak ekstra enerji harcıyorlar, son olarak aradığımız sonucun ekranda görünmesi toplamda atmosfere 3 ile 7 gr arasında degisebilen karbondioksit salınımına neden oluyor

the user name being used for accessing the remote share folder is not recognized by the local computer

the user name being used for accessing the remote share folder is not recognized by the local computer

 

Windows Server backup kullanarak NAS sunucusuna backup almaya çalıştığınızda yukarıdaki hata ile karşılaşabilirsiniz, bunun nedeni NAS ile AD entegrasyonu yapmamış olmanız, yada AD ortamınız olmamasıdır.

Bu sorunun çözümü için NAS sunucu üzerinde aynı kullanıcı adı ve şifre ile AD yada Windows Server Users üzerinde aynı kullanıcı adı ve şifre ile bir user create etmeniz gerekiyor. Credentiallar aynı olduğunda sorun kalmayacaktır.

Macbook superdrive eject

Sometimes superdrive hangs on, at this time you can use this command on terminal.

Superdrive içerisindeki cd çıkmadığı zaman aşağıdaki komutu kullanarak içerideki diski çıkartabilirsiniz.

drutil eject or drutil eject external


 

 

Mac host dosyası değiştirme

Mac hosts file write; When you write the hosts file on mac, you will take a alert like this You do not own the file hosts and do not have permission to write to it

You can follow the directions below.

Mac bilgisayarınızda host dosyasını bulup değiştirmek istediğinizde ” You do not own the file hosts and do not have permission to write to it ” uyarısı alırsınız.

mac hosts file duplicate

 

Bunun nedeni hosts file dosyası üzerinde admin olsanız bile yazma yetkinizin olmamasıdır, bu sorunu çözmek için etc dosyasına kullanıcı için okuma ve yazma yetkisi vermeliyiz.

Bunun için sırasıyla yapmamız gerekenler.

Mac üzerinde Go –> Go to Folder diyoruz.

/private/etc  yazarak etc klasörü üzerine geliyoruz.

Etc dosyası üzerine sağ tıklayıp Get info diyoruz. Sharing and Permission tabına gelip klasör için o kullanıcıya yetki veriyoruz, sonrasında hosts dosyası yazılabilir hale gelecektir.

mac hosts dosyası yazma

Macbook Batarya Programı – Macbook Battery Program

Macbook bataryası mac kullanırken en fazla sorun çıkartan yada kontrol edilmesi gereken parçalardan bir tanesi, düzgün kullanımda uzun yıllar bizi götürecek olan bu parça kimi zaman kullanıcı hatası kimi zaman ise zaman içinde yıpranma sonucu nahoş durumlar yaratabilir.

Coconut Battery programı ile macbook bataryamızın durumu hakkında oldukça fazla bilgiye ulaşabilir ve sağlık durumunu kontrol edebiliriz.

Macbook Battery Control Program

Macbook Battery Control Program Coconut

Programı indirmek için Tıklayın.